Okładziny ścienne
Konfigurator
konfigurator
Baza wiedzy

Ściany przeciwpożarowe – przepisy, wymagania

Ściana przeciwpożarowa to element oddzielenia pożarowego, który musi spełniać wymagania odporności ogniowej wynikające z przepisów prawa budowlanego. Dotyczy to zarówno ścian stałych, jak i mobilnych. Dobór systemu wyznacza zakres dokumentacji projektowej, warunki odbioru budowlanego oraz możliwości aranżacyjne przestrzeni. Poniżej przegląd obowiązujących przepisów, klas odporności ogniowej EI i wymagań technicznych dla obiektów komercyjnych.

Pełnowysokościowy system mobilnej ściany przeciwpożarowej EI30 w dużej sali hotelowej – widok panoramiczny przestrzeni z zamkniętymi panelami przesuwanymi

Jakie przepisy regulują stosowanie ścian przeciwpożarowych w Polsce?

Podstawowym aktem prawnym jest rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2002 nr 75 poz. 690, z późn. zm.). Rozporządzenie definiuje klasy odporności pożarowej budynków (od A do E), dopuszczalne powierzchnie stref pożarowych oraz wymagane klasy odporności ogniowej elementów oddzielenia, w tym ścian.

Równolegle obowiązują ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej oraz rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. W kontekście projektowania systemów ścian istotna jest norma EN 13501-2, która definiuje klasy odporności ogniowej na podstawie badań laboratoryjnych w warunkach pożaru standardowego.

W praktyce projektowej architekt musi uwzględnić trzy zmienne

  • klasę odporności pożarowej budynku wynikającą z jego wysokości i przeznaczenia
  • dopuszczalną powierzchnię strefy pożarowej 
  • wymaganą klasę EI elementów oddzielenia. 

Wszystkie te parametry wynikają wprost z zapisów warunków technicznych i są weryfikowane przez rzeczoznawcę ds. ppoż. na etapie uzgodnień projektu.

Co oznaczają klasy odporności ogniowej EI30, EI60 i EI120?

Klasy odporności ogniowej elementów budowlanych są oznaczane kombinacją liter i cyfr. W przypadku ścian oddzielenia pożarowego stosuje się oznaczenie EI, gdzie litera E oznacza szczelność ogniową (zdolność do powstrzymywania płomieni i gorących gazów), a litera I oznacza izolacyjność ogniową (ograniczenie wzrostu temperatury po nieogrzewanej stronie elementu). Cyfry oznaczają czas ochrony w minutach w warunkach pożaru standardowego.

Uwaga! Poniższa tabela zawiera orientacyjne wartości dla poszczególnych typów obiektów. Dokładne określenie wymaganej klasy odporności ogniowej określa projekt budowlany.

Klasa Czas ochrony Typowe zastosowania w obiektach komercyjnych
EI30 30 minut Budynki niskie klasy D i E – lżejsze oddzielenia stref pożarowych
EI60 60 minut Budynki klasy B i C: biurowce, hotele, obiekty użyteczności publicznej 
EI120 120 minut Budynki wysokie i wysokościowe klasy A, obiekty specjalnego przeznaczenia

W praktyce projektowej dla biurowców klasy B i C najczęściej wymaganą klasą jest EI60, natomiast dla budynków niskich klasy D i E – EI30. Wymagania szczegółowe każdorazowo określa projekt budowlany uzgodniony z rzeczoznawcą ds. ppoż., a nie wybór producenta.

Mobilny system ścian przeciwpożarowych w pozycji zamkniętej, tworzący oddzielenie stref pożarowych w przestrzeni biurowej klasy A

Jakie wymagania techniczne musi spełnić ściana oddzielenia pożarowego?

Ściana oddzielenia pożarowego, niezależnie od tego, czy jest stała czy mobilna, musi spełniać łącznie kilka wymagań, które są weryfikowane na etapie odbioru budowlanego:

  • Odporność ogniowa potwierdzona klasyfikacją zgodną z normą EN 13501-2, wynikającą z badania laboratoryjnego w warunkach pożaru standardowego.
  • Atest lub krajowa ocena techniczna wydana przez Instytut Techniki Budowlanej (ITB) – potwierdza zgodność systemu z wymaganiami krajowymi i jest wymagana przez nadzór budowlany.
  • Szczelność na przenikanie dymu (kryterium S wg EN 13501-2) – wymagana w przypadku oddzielenia dróg ewakuacyjnych i przestrzeni komunikacyjnych.
  • Ciągłość ochrony pożarowej na całej wysokości kondygnacji – od posadzki do stropu, bez nieuszczelnionych przejść instalacyjnych i szczelin.
  • Odporność mechaniczna w warunkach pożaru – element nie może ulec zniszczeniu przed upływem wymaganego czasu ochrony.

Dokumentacja wymagana do odbioru budowlanego obejmuje co najmniej: 

  • raport z badania klasyfikacyjnego, 
  • atest ITB lub krajową ocenę techniczną, 
  • deklarację właściwości użytkowych producenta, 
  • dokumentację montażową z wykazem użytych elementów systemowych. 

Każde odstępstwo od zatwierdzonej dokumentacji montażowej może unieważnić klasyfikację ogniową systemu.

Czym różni się mobilna ściana przeciwpożarowa od stałej?

Tradycyjnie funkcję oddzielenia pożarowego pełniły ściany stałe: murowane, betonowe lub z systemów gipsowo-kartonowych. Systemy ścian mobilnych z atestowaną klasą odporności ogniowej pozwalają projektować przestrzenie elastyczne, które jednocześnie spełniają wymagania ppoż.

Cecha Ściana stała ppoż. Mobilna ściana ppoż.
Podział przestrzeni Trwały – brak elastyczności Elastyczny – otwierany i zamykany
Dostępne klasy EI EI30 do EI240 EI30 (atestowane systemy mobilne)
Wymagany atest ITB Tak Tak – osobne badanie dla systemu mobilnego
Uszczelnienie złącz Trwałe, wbudowane Automatyczne – uszczelniacze wargowe i szczotkowe
Typowe zastosowania Klatki schodowe, magazyny, szpitale Sale konferencyjne, hotele, centra eventowe

Najważniejszym warunkiem uzyskania klasyfikacji ogniowej przez system mobilny jest szczelność złącz między segmentami oraz pełne uszczelnienie górne i dolne panelu. W systemach mobilnych realizowane jest to przez uszczelniacze wargowe opuszczane automatycznie po zatrzymaniu segmentu w pozycji zamkniętej – rozwiązanie weryfikowane w ramach badania klasyfikacyjnego EN 13501-2.

System mobilnych ścian przeciwpożarowych oddzielający dwie sąsiednie sale eventowe w nowoczesnym centrum konferencyjnym – widok od strony jednej z sal

Jaki mobilny system przeciwpożarowy produkuje Optimal Poland?

Optimal Poland produkuje system OPTIMAL 110 Plus Fire EI30 – mobilną ścianę przesuwną z atestem ITB i potwierdzoną klasą odporności ogniowej EI30 wg EN 13501-2. System umożliwia projektowanie przestrzeni, które w normalnych warunkach funkcjonują jako otwarte lub podzielone na mniejsze segmenty, a w przypadku pożaru tworzą skuteczne oddzielenie ograniczające rozprzestrzenianie się ognia i dymu.

System OPTIMAL 110 Plus Fire EI30 jest przeznaczony do obiektów komercyjnych wymagających zarówno elastyczności funkcjonalnej, jak i spełnienia wymagań ochrony ppoż. Zastosowania obejmują:

  • sale konferencyjne i bankietowe w hotelach, 
  • duże przestrzenie biurowe wymagające strefowania pożarowego, 
  • aule i sale wielofunkcyjne w uczelniach, 
  • przestrzenie eventowe w centrach kongresowych.

Na platformie BIMobject dostępne są obiekty BIM systemu OPTIMAL 110 Plus Fire EI30, co umożliwia architektom bezpośrednie importowanie elementu do modelu projektowego wraz z pełną dokumentacją techniczną. Atest ITB i deklaracja właściwości użytkowych dostępne są na żądanie u producenta.

Realizacje z zastosowaniem systemów ppoż. Optimal Poland obejmują m.in. hotel Focus, hotel Gromada oraz Lubelskie Centrum Konferencyjne. 

Zobacz pełną listę i opisy realizacji ścian mobilnych Optimal.

System mobilnych ścian przeciwpożarowych w pozycji złożonej w hotelu – widok sali bankietowej po otwarciu przegrody, przykład realizacji w obiekcie hotelowym

Jak przebiega projektowanie i dobór ściany przeciwpożarowej?

Projektowanie oddzielenia pożarowego wymaga ścisłej współpracy architekta z rzeczoznawcą ds. ppoż. już na etapie koncepcji. Standardowy proces obejmuje cztery etapy:

  1. Analiza wymagań – określenie klasy odporności pożarowej budynku i wymaganej klasy EI elementów oddzielenia na podstawie warunków technicznych oraz danych o powierzchni stref pożarowych.
  2. Dobór systemu – wybór producenta z atestem ITB dla wymaganej klasy EI. W przypadku systemów mobilnych konieczne jest potwierdzenie, że atest obejmuje system mobilny – nie tylko stały.
  3. Uzgodnienie z rzeczoznawcą ds. ppoż. – obowiązkowe dla obiektów użyteczności publicznej. Rzeczoznawca zatwierdza zastosowany system i dokumentację producenta.
  4. Montaż z dokumentacją – montaż musi być wykonany zgodnie z instrukcją producenta i udokumentowany. Każde odstępstwo od dokumentacji zatwierdzonej przez ITB może unieważnić klasyfikację ogniową.

Skontaktuj się z nami, aby uzyskać pełną dokumentację techniczną systemów Optimal Poland: schematy montażowe, specyfikacje, atest ITB i deklaracje właściwości użytkowych. Możesz też skorzystać z platformy BIMobject.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o przepisy regulujące stosowanie mobilnych ścian przeciwpożarowych

Poniżej zebraliśmy pytania i odpowiedzi na pytania, które projektanci kierują do nas najczęściej.

Czy mobilna ściana przesuwna może pełnić funkcję oddzielenia pożarowego?

Tak, pod warunkiem że posiada atest ITB potwierdzający odporność ogniową systemu mobilnego w wymaganej klasie EI. Atest dla ściany stałej nie jest wystarczający, ponieważ systemy mobilne wymagają osobnych badań klasyfikacyjnych uwzględniających specyfikę złącz między segmentami i uszczelnień górno-dolnych.

Jaka klasa EI jest wymagana w biurowcu?

Wymagana klasa EI zależy od klasy odporności pożarowej budynku, która wynika z jego wysokości i przeznaczenia. Dla biurowców niskich (do 12 m) klasy D typowo wymagane jest EI30, dla budynków średniowysokich klasy B i C – EI60. Dokładne wymagania określa każdorazowo projekt budowlany uzgodniony z rzeczoznawcą ds. ppoż. – nie ma jednej wartości obowiązującej dla wszystkich biurowców.

Co to jest atest ITB i kiedy jest wymagany?

Atest ITB (Instytutu Techniki Budowlanej) to krajowa ocena techniczna potwierdzająca, że dany system budowlany spełnia wymagania polskiego prawa budowlanego. W przypadku elementów oddzielenia pożarowego atest ITB jest wymagany jako uzupełnienie europejskiej klasyfikacji ogniowej wg EN 13501-2 – potwierdza zgodność z krajowymi warunkami technicznymi i jest weryfikowany przez nadzór budowlany na etapie odbioru obiektu.

Ile kosztuje mobilna ściana przeciwpożarowa?

Koszt mobilnej ściany przeciwpożarowej zależy od kilku zmiennych: klasy EI, wymiaru i liczby segmentów, wykończenia powierzchni oraz sposobu składowania. Systemy mobilne ppoż. są droższe od standardowych systemów mobilnych ze względu na wymagania konstrukcyjne (uszczelniacze, rdzeń ogniochronny, prowadzenie górne certyfikowane w warunkach pożaru). Wycena realizowana jest indywidualnie, a punktem wyjścia do pełnej wyceny może być konfigurator online Optimal Poland. Zapraszamy również do kontaktu bezpośredniego.

Czy ściana przeciwpożarowa musi sięgać do stropu?

Tak, ściana oddzielenia pożarowego musi zapewniać ciągłość ochrony na pełnej wysokości kondygnacji, od posadzki do stropu lub do szczelnie oddzielonej przestrzeni nad sufitem podwieszanym. Każda przerwa, nieuszczelnione przejście instalacyjne lub szczelina w strefie stropu może uniemożliwić uzyskanie wymaganej klasy EI i jest weryfikowana przez rzeczoznawcę ds. ppoż. przed odbiorem budowlanym.