Ściana przeciwpożarowa – przepisy, klasy odporności ogniowej i rodzaje systemów

Ściana przeciwpożarowa to element budynku, który przez określony czas zatrzymuje ogień, dym i ciepło, dając użytkownikom czas na ewakuację i ograniczając zniszczenia. W obiektach komercyjnych – biurowcach, hotelach, uczelniach i centrach konferencyjnych – musi spełniać konkretne klasy odporności ogniowej określone w przepisach budowlanych i normach PN-EN.

Podsumowanie artykułu – ściany przeciwpożarowe a przepisy

• Ściana przeciwpożarowa ogranicza rozprzestrzenianie ognia i dymu między strefami pożarowymi, dając czas na bezpieczną ewakuację.
• Ściany działowe nienośne klasyfikuje się jako EI. Liczba przy oznaczeniu (EI30, EI60, EI120) to czas w minutach zachowania szczelności i izolacyjności.
• Występują dwa główne typy: ściany stałe (montowane trwale, typowe dla obiektów przemysłowych) i ściany mobilne (przesuwne, elastyczna rekonfiguracja przestrzeni).
• Materiały konstrukcyjne: szkło przeciwpożarowe, stal i aluminium (systemy mobilne i bezszprosowe), beton i cegła (rozwiązania stałe).
• Zgodność z przepisami potwierdza certyfikat wydany przez uprawnioną jednostkę badawczą (w Polsce: ITB), na podstawie testów zgodnych z normami PN-EN.
• Optimal Poland produkuje mobilny system OPTIMAL 110 Plus Fire z certyfikatem ITB w klasie EI30 – rzadkie na rynku połączenie ochrony ppoż. z mobilnością.
• Pełne parametry techniczne, w tym wymiary modułów i możliwości wykończenia, znajdują się na karcie produktowej systemu OPTIMAL 110 Plus Fire EI30.

Co obejmuje ochrona przeciwpożarowa w obiektach biurowych i hotelowych?

Ochrona przeciwpożarowa to zbiór rozwiązań technicznych i organizacyjnych, które ograniczają ryzyko powstania pożaru oraz minimalizują jego skutki, jeśli już wystąpi. W biurach, hotelach i obiektach użyteczności publicznej znaczenie ma nie tylko sam materiał ściany, ale całość systemu: detekcja, sygnalizacja i podział budynku na strefy pożarowe.

Na skuteczną ochronę przeciwpożarową składają się trzy elementy:

1. Materiały odporne na ogień – szkło przeciwpożarowe, stal i aluminium w konstrukcjach nośnych profili, stosowane tam, gdzie ochrona ma iść w parze z estetyką wnętrza.
2. Systemy detekcji i alarmowania – czujniki dymu i temperatury, które umożliwiają szybkie uruchomienie procedur ewakuacyjnych.
3. Wyznaczenie stref pożarowych – podział budynku ścianami o określonej klasie odporności ogniowej, ograniczający rozprzestrzenianie się ognia na inne części obiektu.

W biurach i hotelach dochodzi dodatkowe wyzwanie: duża liczba użytkowników i intensywna eksploatacja przestrzeni wymagają rozwiązań, które chronią, ale nie ograniczają funkcjonalności wnętrza.

Jakie funkcje pełni ściana przeciwpożarowa?

Ściana przeciwpożarowa wydziela strefy pożarowe i przez określony czas zatrzymuje rozprzestrzenianie się ognia, dymu i ciepła między nimi. W praktyce przekłada się to na trzy konkretne zadania:

1. Ogranicza rozprzestrzenianie się ognia na inne części budynku.
2. Umożliwia bezpieczną ewakuację użytkowników w czasie określonym klasą odporności ogniowej.
3. Minimalizuje ryzyko zniszczeń strukturalnych i strat materialnych.

Jakie rodzaje ścian przeciwpożarowych funkcjonują na rynku?

Na rynku funkcjonują trzy główne typy ścian przeciwpożarowych, które różnią się konstrukcją i sposobem zastosowania.

• Stałe ściany oddzielenia przeciwpożarowego – wykonywane z materiałów takich jak beton, stal czy szkło przeciwpożarowe; sprawdzają się w obiektach przemysłowych i tam, gdzie układ pomieszczeń nie zmienia się w czasie.
• Mobilne ściany przeciwpożarowe – system, w którym ochrona ppoż. jest połączona z możliwością przesuwania i rekonfiguracji przestrzeni. To rozwiązanie, na którym Optimal Poland koncentruje ofertę: system OPTIMAL 110 Plus Fire z certyfikatem ITB w klasie EI30 przeznaczony jest do sal konferencyjnych, biur i przestrzeni o zmiennym układzie.
• Szklane bezszprosowe ściany przeciwpożarowe – konstrukcje o minimalistycznym profilu, łączące wysoką ochronę ogniową z estetyką otwartej przestrzeni.

Dla obiektów komercyjnych, w których układ sal zmienia się w zależności od wydarzenia – sale konferencyjne w hotelach, aule na uczelniach – system mobilny daje elastyczność niedostępną w rozwiązaniach stałych, przy zachowaniu tej samej funkcji ochronnej.

Poza wariantem przeciwpożarowym Optimal Poland projektuje pełną rodzinę rozwiązań przesuwnych do zmiennych układów przestrzeni. Katalog systemów mobilnych Optimal Poland pozwala porównać parametry konstrukcyjne i akustyczne poszczególnych wariantów.  

Jakie normy i klasy odporności ogniowej muszą spełniać ściany przeciwpożarowe?

Ściany przeciwpożarowe muszą spełniać wymagania określone w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r. poz. 1225, ze zm.) oraz w normie PN-EN 13501-2, która definiuje klasy odporności ogniowej na podstawie wyników badań przeprowadzonych zgodnie z normą PN-EN 1364-1 (dla elementów nienośnych, takich jak ściany działowe). Dla elementów nienośnych klasa oznaczana jest symbolem EI, w odróżnieniu od klasy REI, stosowanej dla elementów konstrukcyjnych i nośnych, badanych zgodnie z odrębną normą (PN-EN 1365-1).
Kompleksowe zestawienie aktów prawnych i norm wykonawczych regulujących wydzielenia przeciwpożarowe znajduje się w artykule o przepisach i wymaganiach dla ścian przeciwpożarowych, który uzupełnia zagadnienia klasyfikacji ogniowej opisane w niniejszym tekście.

Klasa EI opisana jest liczbą oznaczającą czas (w minutach), przez który element zachowuje swoje właściwości ochronne w warunkach pożaru – najczęściej spotykane są klasy EI30, EI60 i EI120. Optimal Poland dysponuje atestem ITB dla systemu OPTIMAL 110 Plus Fire w klasie EI30.

Praktyczne różnice w zastosowaniu i wymaganiach konstrukcyjnych między poszczególnymi wariantami klasy EI opisaliśmy szczegółowo w artykule o klasach odporności ogniowej EI30, EI60 i EI120, który pomaga dobrać właściwy poziom ochrony do funkcji pomieszczenia.  

Jakie parametry definiują klasę odporności ogniowej EI?

Klasa EI opisuje dwa parametry, które ściana musi zachować przez określony czas:

• Szczelność (E) – brak przenikania płomieni, dymu i gorących gazów na drugą stronę przegrody.
• Izolacyjność (I) – ograniczenie przenikania ciepła, tak aby temperatura po nieosłoniętej stronie nie przekroczyła dopuszczalnych wartości.

Jakie materiały stosuje się w konstrukcji ścian przeciwpożarowych?

W konstrukcji ścian przeciwpożarowych stosuje się materiały dobrane do klasy odporności ogniowej i charakteru obiektu, są to przede wszystkim:

• Szkło przeciwpożarowe – przejrzyste, odporne na ogień, stosowane tam, gdzie ważny jest dostęp światła dziennego.
• Stal i aluminium – lekkie i trwałe profile konstrukcyjne, wykorzystywane w systemach mobilnych i bezszprosowych.
• Beton i cegła – tradycyjne materiały o wysokiej odporności ogniowej, typowe dla ścian stałych w obiektach przemysłowych.

Ściany przeciwpożarowe szklane – kiedy stosować to rozwiązanie?

Szklane ściany przeciwpożarowe to rozwiązanie łączące ochronę ogniową z przepuszczalnością światła – coraz częściej stosowane jako alternatywa dla klasycznych pełnych przegród w biurach i obiektach użyteczności publicznej. Szkło przeciwpożarowe wytrzymuje działanie ognia przez czas określony klasą EI, jednocześnie nie ograniczając dostępu światła dziennego do wnętrza.

Co składa się na bezpieczny montaż ściany przeciwpożarowej?

Montaż ściany przeciwpożarowej wymaga zgodności z przepisami budowlanymi, precyzji wykonania i odpowiednich kwalifikacji wykonawcy – od tego zależy, czy system po odbiorze faktycznie utrzyma zadeklarowaną klasę odporności ogniowej.

1. Zgodność z przepisami – instalacja musi odpowiadać wymaganiom polskiego prawa budowlanego oraz normom PN-EN dla danej klasy odporności ogniowej.
2. Wybór materiału pod obiekt – szkło przeciwpożarowe do wnętrz, w których liczy się dostęp światła; stal i aluminium do systemów mobilnych i bezszprosowych; beton lub cegła do zastosowań przemysłowych.
3. Precyzja montażu elementów konstrukcyjnych – uszczelnienia, profile i wypełnienia muszą być dopasowane bez szpar, ponieważ każda nieszczelność ogranicza skuteczność ochrony.
4. Kwalifikacje wykonawcy – montaż powinien realizować producent lub wykonawca z odpowiednimi uprawnieniami i doświadczeniem w systemach przeciwpożarowych; Optimal Poland zapewnia wsparcie techniczne i serwis posprzedażowy do zamontowanych systemów.
5. Testy i odbiory techniczne – po montażu wykonywane są testy szczelności i odporności ogniowej, potwierdzone certyfikatami zgodności.

Jakie rozwiązania i trendy dominują w ścianach przeciwpożarowych obiektów komercyjnych?

Nowoczesne budownictwo komercyjne wymaga od ścian przeciwpożarowych czegoś więcej niż samej funkcji ochronnej – liczy się estetyka, elastyczność układu przestrzeni i możliwość personalizacji.

• Systemy szklane bezszprosowe – minimalistyczny profil konstrukcji przy zachowaniu wysokiej klasy odporności ogniowej.
• Systemy modułowe i mobilne – rozwiązanie odpowiadające na potrzeby biur i przestrzeni coworkingowych, w których układ pomieszczeń zmienia się często; modułowa konstrukcja pozwala na rekonfigurację bez utraty ochrony.
• Personalizacja estetyczna – dobór koloru profili aluminiowych i rodzaju wypełnienia (transparentne, matowe, dekoracyjne) pod styl wnętrza.
• Zastosowanie wielofunkcyjne – jeden system łączy funkcję ochronną z akustyczną, co ma znaczenie w salach konferencyjnych i biurach.
• Zrównoważony rozwój – materiały nadające się do recyklingu, zgodne z założeniami zrównoważonego budownictwa.

Jeśli oprócz ochrony ogniowej priorytetem jest także izolacja akustyczna pomieszczenia, warto sprawdzić ofertę mobilnych systemów ścian akustycznych, które łączą redukcję hałasu z elastyczną rekonfiguracją przestrzeni.

Systemy mobilne OPTIMAL 110 Plus Fire EI30 znajdują zastosowanie w obiektach o zmiennym układzie przestrzeni. Optimal Poland wykonywał projekty w hotelach, na uczelniach i w centrach konferencyjnych. Pełną listę realizacji można zobaczyć w portfolio Optimal Poland.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o ściany przeciwpożarowe mobilne