Wygłuszenie biura typu open space wymaga jednoczesnej pracy nad dwoma zjawiskami akustycznymi: pogłosem wewnątrz otwartej przestrzeni oraz przenikaniem dźwięku między strefami o różnej funkcji. Pierwsze ogranicza się panelami akustycznymi o odpowiedniej klasie pochłaniania, drugie – ścianami o wartości Rw dobranej do wymaganej izolacyjności, a oba zjawiska opisują różne normy akustyczne i różne jednostki pomiaru.

Otwarta przestrzeń biurowa łączy wiele funkcji. Odbywają się tu rozmowy, spotkania, praca w skupieniu w jednej, niepodzielonej kubaturze. Twarde gładkie powierzchnie (szkło, beton, płyty gipsowo-kartonowe) mają współczynnik pochłaniania αw rzędu 0,02–0,05, czyli odbijają 95–98% padającej energii dźwiękowej zamiast ją pochłaniać, co wydłuża czas pogłosu i utrudnia zrozumiałość mowy na większym dystansie.
Skala problemu widoczna jest w typowych poziomach dźwięku występujących w biurze – poniższa tabela pokazuje orientacyjne wartości natężenia hałasu w biurze.
| Źródło dźwięku | Orientacyjny poziom (dB, w odległości ok. 1 m) |
|---|---|
| Tło akustyczne w cichym biurze (wentylacja, komputery) | 35-40 dB |
| Rozmowa o umiarkowanym natężeniu | 55-60 dB |
| Rozmowa telefoniczna, głos podniesiony | 65-70 dB |
| Próg dyskomfortu przy długotrwałej ekspozycji | 75 dB |
Drugi problem to przenikanie dźwięku między strefami o różnej funkcji, np. rozmowy z sali spotkań lub strefy telefonicznej za ścianą obok. To zjawisko nie wynika z pogłosu, tylko z niedostatecznej izolacyjności akustycznej granicy między strefami, opisywanej parametrem Rw.
Jakość akustyczną biur typu open space opisuje norma EN ISO 3382-3, uzupełniająca ogólne wskaźniki pochłaniania i izolacyjności o parametry właściwe otwartym przestrzeniom: tempo zaniku poziomu dźwięku mowy wraz z odległością (spatial decay rate), poziom dźwięku mowy w odległości 4 m od źródła oraz dystans dystrakcji, czyli odległość, przy której rozmowa przestaje być zrozumiała i staje się jedynie tłem akustycznym. W praktyce projektowej norma ta pozwala ocenić, czy rozmieszczenie paneli akustycznych i stref w danym open space rzeczywiście ogranicza rozpraszanie uwagi, a nie tylko skraca czas pogłosu na papierze.
Czas pogłosu w pomieszczeniu zależy od jego objętości oraz od całkowitej powierzchni chłonnej akustycznie – relację tę opisuje równanie Sabine’a:
T60 = 0,161 × V / A,
gdzie:
Poniższy przykład ma charakter poglądowy i pokazuje logikę doboru materiału pochłaniającego – konkretne wartości dla realnego projektu należy zweryfikować pomiarem lub obliczeniem akustycznym dla danego pomieszczenia.
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Powierzchnia pomieszczenia | 200 m² |
| Wysokość stropu | 2,8 m |
| Objętość pomieszczenia (V) | 560 m³ |
| Chłonność ekwiwalentna bez wykończenia akustycznego (A₀) | ok. 45 m² |
| Czas pogłosu bez wykończenia akustycznego (T60) | ok. 2,0 s |
| Docelowy czas pogłosu dla open space (T60) | 0,7 s |
| Wymagana chłonność ekwiwalentna (A) | ok. 129 m² |
| Brakująca chłonność do uzupełnienia (ΔA) | ok. 84 m² |
Przy panelach klasy C (αw = 0,70) uzupełnienie brakującej chłonności 84 m² wymaga ok. 120 m² powierzchni paneli. Przy panelach klasy A (αw = 0,95) ta sama chłonność wymaga już tylko ok. 88 m² powierzchni – różnica w klasie pochłaniania przekłada się bezpośrednio na powierzchnię ścian i sufitu, jaką trzeba obłożyć panelami.
Panele akustyczne ścienne i sufitowe pochłaniają część energii fali dźwiękowej padającej na ich powierzchnię, zamiast odbijać ją z powrotem do wnętrza pomieszczenia. Skuteczność tego procesu opisuje współczynnik pochłaniania dźwięku αw, klasyfikowany zgodnie z normą EN ISO 11654 w pięciu klasach od A do E.
| Klasa pochłaniania | Zakres współczynnika αw | Typowe zastosowanie |
|---|---|---|
| A | 0,90-1,00 | Sale konferencyjne o podwyższonych wymaganiach akustycznych, strefy telefoniczne |
| B | 0,80-0,85 | Open space z dużym natężeniem rozmów, sale spotkań |
| C | 0,60-0,75 | Ogólne przestrzenie biurowe, strefy coworkingowe |
| D | 0,30-0,55 | Ciągi komunikacyjne, korytarze, recepcje |
| E | 0,15-0,25 | Powierzchnie o niskich wymaganiach akustycznych |
W biurze open space panele rozmieszcza się zwykle w strefach o największym natężeniu rozmów oraz na suficie nad ciągami komunikacyjnymi i strefami spotkań nieformalnych, gdzie pogłos najbardziej utrudnia komunikację. Wybór klasy pochłaniania powinien wynikać z docelowego czasu pogłosu obliczonego dla danego pomieszczenia, nie z automatycznego przyjęcia najwyższej dostępnej klasy – klasa A na małej powierzchni może dawać gorszy efekt niż klasa C rozłożona na całej dostępnej powierzchni ścian i sufitu.
Ściana akustyczna mobilna pozwala wydzielić w obrębie open space strefę o podwyższonej izolacyjności akustycznej – salę spotkań, strefę telefoniczną lub pokój do pracy koncentracyjnej – bez trwałej ingerencji budowlanej i z możliwością późniejszej zmiany układu przestrzeni.
Systemy przesuwne Optimal Poland, na bazie których budowane są ściany akustyczne mobilne, osiągają w zależności od konfiguracji wypełnienia zróżnicowane wartości izolacyjności Rw.
| System / konfiguracja | Wypełnienie | Rw (dB) |
|---|---|---|
| Optimal 50 | Płyta laminowana | 32 dB |
| Optimal 50 Glass | Szkło bezpieczne VSG | 33 dB |
| Optimal 110 Sky | Standard | 45-51 dB |
| Optimal 110 Sky Plus | Standard | 54-57 dB |
| Optimal 110 Plus / Optimal 110 Plus ALU | Standard | 53-57 dB |
| Moduł przeszklony (system Optimal 110 Plus) | Szkło | 50 dB |
W przeciwieństwie do paneli akustycznych, które ograniczają pogłos wewnątrz jednego pomieszczenia, ściana akustyczna mobilna ogranicza przenikanie dźwięku między dwiema stronami przegrody – to właśnie opisuje współczynnik Rw, oceniany zgodnie z normą EN ISO 717-1. Dla porównania: przegroda o Rw = 32 dB ogranicza typową rozmowę biurową (55–60 dB) do poziomu ledwo słyszalnego tła po drugiej stronie, natomiast konfiguracja o Rw = 57 dB zapewnia izolacyjność zbliżoną do wymogów dla sal wymagających pełnej poufności rozmów.
Skuteczne wygłuszenie open space rzadko opiera się na jednym rozwiązaniu. Zwykle łączy panele akustyczne rozmieszczone w strefach o dużym natężeniu rozmów z mobilną ścianą akustyczną wydzielającą pomieszczenia wymagające wyższej prywatności dźwiękowej. Podobny model łączenia stref o różnej funkcji sprawdził się już w zrealizowanych przez Optimal obiektach komercyjnych, w tym w centrach konferencyjnych i na uczelniach.
Podział projektu na strefy o różnych wymaganiach akustycznych – open space, strefa spotkań, strefa cicha – pozwala dobrać odpowiedni parametr do każdej z nich: klasę pochłaniania tam, gdzie liczy się czas pogłosu, i wartość Rw tam, gdzie liczy się izolacja między pomieszczeniami. W praktyce oznacza to zestawienie docelowego T60 dla każdej strefy (patrz tabela poniżej) z wymaganą izolacyjnością granicy między strefami.
Zobacz: Czytaj też: Panele akustyczne vs płyty akustyczne – różnice, zastosowania
| Strefa w open space | Rekomendowany T60 | Rekomendowana izolacyjność granicy (Rw) |
|---|---|---|
| Open space, praca ogólna | 0,6-0,8 s | – |
| Sala spotkań / sala konferencyjna | 0,4-0,6 s | od 40 dB |
| Strefa telefoniczna / focus room | 0,3-0,5 s | od 45 dB |
| Ciąg komunikacyjny / recepcja | 0,8-1,0 s | – |
Projektujesz open space albo szukasz sposobu na wygłuszenie obecnej przestrzeni? Poznaj odpowiedzi na pytania, które klienci kierują do nas najczęściej.
Pogłos to wielokrotne odbicia dźwięku wewnątrz jednego pomieszczenia, ograniczane pochłanianiem akustycznym (norma EN ISO 11654), natomiast przenikanie dźwięku dotyczy dwóch sąsiadujących stref i zależy od izolacyjności przegrody (norma EN ISO 717-1, parametr Rw).
Panele akustyczne ograniczają pogłos wewnątrz otwartej przestrzeni, ale nie rozwiązują problemu przenikania dźwięku do sąsiednich stref – do tego potrzebna jest przegroda o odpowiedniej wartości Rw, na przykład ściana akustyczna mobilna.
To współczynnik αw określający, jaka część fali dźwiękowej padającej na powierzchnię zostaje pochłonięta zamiast odbita z powrotem do pomieszczenia – w Europie ocenia się go zgodnie z normą EN ISO 11654, przypisując materiałowi klasę pochłaniania od A (αw 0,90–1,00) do E (αw 0,15–0,25).
Punktem wyjścia jest równanie Sabine’a T60 = 0,161 × V / A, wiążące czas pogłosu z objętością pomieszczenia i sumą powierzchni poszczególnych materiałów pomnożonych przez ich współczynniki pochłaniania.
Mobilna ściana akustyczna sprawdza się przy wydzielaniu stref o podwyższonych wymaganiach prywatności dźwiękowej – sal spotkań (rekomendowana izolacyjność od 40 dB), stref telefonicznych (od 45 dB) czy pokoi do pracy w skupieniu – bez trwałej ingerencji budowlanej.
Nie. Wartość Rw opisuje izolacyjność akustyczną między pomieszczeniami, a nie pochłanianie dźwięku wewnątrz jednej sali – na pogłos wpływają panele lub płyty akustyczne o odpowiedniej klasie pochłaniania (EN ISO 11654), nie sama ściana działowa.
Orientacyjny docelowy czas pogłosu dla open space to 0,6–0,8 s, przy czym dokładna wartość zależy od kubatury i funkcji konkretnego pomieszczenia. Dla porównania w sali spotkań rekomenduje się 0,4–0,6 s, a w strefie telefonicznej lub focus roomie 0,3–0,5 s – im mniejsza i bardziej wymagająca komunikacyjnie przestrzeń, tym niższy powinien być docelowy czas pogłosu.
Sprawdź ofertę: